Majhi Kanya Bhagyashree Yojana 2026: मुलींच्या भविष्यासाठी महाराष्ट्र सरकारची देणार ५० हजार पर्यंत ची मोठी मदत!

मित्रांनो आपल्या समाजात आजही मुलगी झाली की काही घरात तेवढा आनंद साजरा होत नाही जेवढा मुलगा झाला की होतो. शिक्षणाचा खर्च, लग्नाचा खर्च, भविष्याची चिंता यामुळे बरेच पालक मुलीच्या जन्माकडे ओझं समजून बघतात आणि यातूनच लिंग निवडीसारख्या चुकीच्या गोष्टींना खतपाणी मिळतं. पण हीच मानसिकता बदलण्यासाठी आणि मुलींना आर्थिक बळ मिळावं म्हणून महाराष्ट्र सरकारने माझी कन्या भाग्यश्री ही योजना आणली आहे.

आता माझ्या ओळखीच्या एका काकांचं उदाहरण सांगते. सातारा जिल्ह्यातील एका छोट्या गावात राहणारे बाळासाहेब काका शेतमजुरी करून घर चालवतात. त्यांना दोन मुली झाल्या तेव्हा गावातल्या लोकांनी बरंच काही ऐकवलं, तिसरा प्रयत्न कर मुलगा हवा असे टोमणे पण मारले. पण काकांनी या योजनेची माहिती काढली, कुटुंब नियोजनाचं प्रमाणपत्र दिलं आणि आज दोन्ही मुलींच्या नावे बँकेत रक्कम जमा आहे.

मित्रांनो Majhi Kanya Bhagyashree Yojana 2026 ही योजना त्यामुळेच खूप कामाची आहे म्हणुन आज मी तुम्हाला या योजनेची सर्व डिटेल माहिती सांगणार आहे म्हणजे तुमच्या घरात, शेजारी, नातेवाईकांमध्ये कुणाला मुलगी असेल तर ही पोस्ट त्यांच्यापर्यंत नक्की शेअर करा. कारण ही माहिती त्यांच्या खूप कामात येणार आहे.

Majhi Kanya Bhagyashree Yojana 2026 म्हणजे नक्की काय? हे पण समजून घेऊ

भावांनो महिला व बालविकास विभागाने 1 ऑगस्ट 2017 रोजी हा शासन निर्णय जारी केला आहे. मूळात 1 जानेवारी 2014 पासून दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबांसाठी सुकन्या योजना होती, आणि नंतर मुलींचा जन्मदर वाढावा, लिंग निवडीला आळा बसावा, शिक्षण आणि आरोग्याचा दर्जा सुधारावा म्हणून 1 एप्रिल 2016 पासून माझी कन्या भाग्यश्री योजना लागू करण्यात आली. पण क्षेत्रीय पातळीवर काम करताना बऱ्याच अडचणी येत होत्या, म्हणून विभागाने आमूलाग्र बदल करून सुधारित योजना 1 ऑगस्ट 2017 पासून लागू केली.

आता थोडक्यात सांगायचं तर ज्या कुटुंबाचं वार्षिक उत्पन्न 7.50 लाख रुपयांपर्यंत आहे, अशा समाजातील सर्व घटकांसाठी ही योजना लागू आहे. म्हणजे फक्त दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबांपुरती ही मर्यादित राहिली नसून मध्यमवर्गीय कुटुंबांनाही याचा फायदा घेता येतो. या योजनेसाठी दरवर्षी 100 कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्याचे मंत्रिमंडळाने मान्य केले आहे, आणि याच्या अंमलबजावणीची जबाबदारी आयुक्त, एकात्मिक बाल विकास सेवायोजना, नवी मुंबई यांच्याकडे आहे.

किती पैसे मिळतात? चला सर्व सविस्तर बघूया

आता हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा नीट समजून घ्या. एका मुलीनंतर आई किंवा वडिलांनी कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केली, तर त्या मुलीच्या नावे सरकार 50 हजार रुपये बँकेत मुदत ठेव योजनेत गुंतवते. यावर 6 वर्षांसाठी मिळणारं फक्त व्याज मुलीला वयाच्या 6 व्या वर्षी काढता येतं. त्यानंतर पुन्हा तेवढीच मूळ रक्कम गुंतवली जाते आणि पुढच्या 6 वर्षांचं व्याज वयाच्या 12 व्या वर्षी मिळतं. आणि तिसऱ्यांदा गुंतवणूक होऊन व्याज आणि मूळ रक्कम दोन्ही एकत्र मिळून मोठी रक्कम मुलीला वयाच्या 18 व्या वर्षी मिळते.

जर दोन मुलींनंतर आई-वडिलांनी कुटुंब नियोजन केलं, तर पहिल्या आणि दुसऱ्या मुलीच्या नावे प्रत्येकी 25 हजार रुपये, असे मिळून 50 हजार रुपये बँकेत मुदत ठेव योजनेत गुंतवले जातात. त्याच पद्धतीने वयाच्या 6, 12 आणि 18 व्या वर्षी टप्प्याटप्प्याने दोन्ही मुलींना व्याज आणि मूळ रक्कम मिळत जाते.

एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात घ्या भावांनो, कुटुंब नियोजनाचं प्रमाणपत्र दिल्याशिवाय ही रक्कम मुलीच्या नावे जमाच होत नाही. त्यामुळे हे प्रमाणपत्र वेळेत सादर करणं अत्यंत गरजेचं आहे.

या मुख्य लाभासोबतच प्रधानमंत्री जनधन योजनेअंतर्गत लाभार्थी मुलगी आणि तिची आई यांचं संयुक्त बचत खातं बँक ऑफ महाराष्ट्रमध्ये उघडलं जातं. यामुळे 1 लाख रुपयांचा अपघात विमा आणि 5 हजार रुपयांची ओव्हरड्राफ्ट सुविधाही मिळते. हे खातं उघडायला अंगणवाडी सेविका किंवा मुख्यसेविका मदत करतात, त्यामुळे यासाठी वेगळी धावपळ करावी लागत नाही.

या योजनेसाठी तुम्ही पात्र आहात का? चला समजून घेऊ

पहिली गोष्ट म्हणजे लाभार्थी मुलीचे वडील महाराष्ट्र राज्याचे मूळ रहिवासी असणं गरजेचं आहे. दुसरी गोष्ट म्हणजे कुटुंबाचं वार्षिक उत्पन्न 7.50 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावं, आणि हे स्थानिक तहसीलदारांच्या दाखल्याने सिद्ध करावं लागतं. तिसरी गोष्ट म्हणजे पहिलं आणि दुसरं दोन्ही अपत्य मुलगीच असतील तरच लाभ मिळतो, पहिलं मुलगा-दुसरं मुलगी किंवा पहिलं मुलगी-दुसरं मुलगा असेल तर या योजनेचा लाभ मिळत नाही, ही गोष्ट अनेकांना माहीत नसते.

चौथी गोष्ट म्हणजे तिसरं अपत्य झाल्यास आधीच्या एक किंवा दोन मुलींचे लाभही बंद होतात आणि दिलेली रक्कम शासनाकडून परत वसूल केली जाते. पाचवी गोष्ट म्हणजे दुसऱ्या प्रसुतीच्या वेळी जुळ्या मुली झाल्यास त्या दोघीही या योजनेस पात्र असतात. सहावी गोष्ट म्हणजे बालगृहातील किंवा शिशुगृहातील अनाथ मुलींनाही ही योजना लागू आहे, त्यांच्या दत्तक पालकांनी मुलीचं खातं उघडून हा लाभ घेता येतो, मात्र दत्तक पालकांवरही योजनेच्या सर्व अटी लागू राहतात. सातवी गोष्ट म्हणजे मुदत ठेवीतील मूळ रक्कम आणि व्याज मिळण्यासाठी मुलीचं वय 18 वर्षं पूर्ण असणं, दहावी उत्तीर्ण असणं आणि मुलगी अविवाहित असणं गरजेचं आहे.

कोणती कागदपत्रं लागतील? खाली बघूया

पहिली गोष्ट म्हणजे मुलीचं जन्म नोंदणी प्रमाणपत्र सादर करावं लागतं. दुसरी गोष्ट म्हणजे आई किंवा वडिलांनी केलेल्या कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेचं प्रमाणपत्र आवश्यक असतं. तिसरी गोष्ट म्हणजे वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला लागतो. चौथी गोष्ट म्हणजे रेशनिंग कार्ड सादर करावं लागतं. पाचवी गोष्ट म्हणजे यापूर्वी सावित्रीबाई फुले कन्या पारितोषिक योजनेचा लाभ न घेतल्याचं प्रमाणपत्र द्यावं लागतं. सहावी गोष्ट म्हणजे लाभार्थी मुलींचं आधार कार्डही सोबत जोडावं लागतं.

अर्ज कसा आणि कुठे करायचा?

पहिली पायरी म्हणजे मुलीचा जन्म झाल्यावर संबंधित ग्रामीण किंवा नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थेत जन्माची नोंदणी करून घ्यावी. दुसरी पायरी म्हणजे तुमच्या भागातील अंगणवाडी सेविकेकडे प्रपत्र अ किंवा ब मध्ये अर्ज सादर करावा, आणि अंगणवाडी सेविका गरज पडल्यास अर्ज भरण्यास मदतही करते. तिसरी पायरी म्हणजे अंगणवाडी पर्यवेक्षिका किंवा मुख्यसेविका या अर्जाची छाननी करून बाल विकास प्रकल्प अधिकाऱ्यांकडे यादी सादर करतात. चौथी पायरी म्हणजे महिला व बालविकास अधिकारी यादीला मंजुरी देऊन बँकेकडे पाठवतात, आणि त्यानंतर बँक ऑफ महाराष्ट्रकडून मुदत ठेव प्रमाणपत्र संबंधित लाभार्थ्याच्या पालकांना दिलं जातं.

एका मुलीनंतर कुटुंब नियोजन केलेल्या कुटुंबांनी जन्मानंतर 1 वर्षाच्या आत, तर दोन मुलींनंतर कुटुंब नियोजन केलेल्या कुटुंबांनी 6 महिन्यांच्या आत अर्ज सादर करणं आवश्यक आहे, अन्यथा अर्जावर विचार होत नाही.

Majhi Kanya Bhagyashree Yojana 2026 साठी महत्त्वाच्या लिंक्स

पहिली गोष्ट म्हणजे 18 वर्षं पूर्ण होण्याआधी मुलीचं लग्न झालं, दहावीपूर्वी शाळा सोडली किंवा दहावीत नापास झाली, तर ही रक्कम पालकांना मिळत नाही, ती रक्कम महाराष्ट्र शासनाच्या खात्यात जमा होते. मात्र नैसर्गिक कारणाने मुलीचा मृत्यू झाल्यास मुदत ठेवीची मुदत संपल्यानंतर संपूर्ण रक्कम पालकांना दिली जाते. दुसरी गोष्ट म्हणजे कोणत्याही मध्यस्थ किंवा अशासकीय व्यक्तीचा या योजनेत सहभाग असता कामा नये, याची दक्षता घेतली जाते.

आता याचं दुसरं एक उदाहरण पाहूया. नाशिक जिल्ह्यातील सुनंदा ताईंना दोन मुली आहेत. घरची परिस्थिती बेताची असल्याने त्यांनी लगेच कुटुंब नियोजन करून या योजनेसाठी अर्ज केला. आज त्यांच्या दोन्ही मुलींच्या नावे बँकेत रक्कम सुरक्षित आहे. सुनंदा ताई म्हणतात, माझ्या मुलींच्या शिक्षणाचा खर्च आता एकट्याने पेलावा लागणार नाही याचंच समाधान आहे.

थोडक्यात सगळ्या गोष्टी सांगते

माझी कन्या भाग्यश्री सुधारित योजना 1 ऑगस्ट 2017 पासून लागू असून, एका मुलीनंतर कुटुंब नियोजन केल्यास 50 हजार रुपये आणि दोन मुलींनंतर केल्यास प्रत्येकी 25 हजार रुपये बँकेत मुदत ठेव म्हणून गुंतवले जातात. ही रक्कम वयाच्या 6, 12 आणि 18 व्या वर्षी टप्प्याटप्प्याने व्याजासह मिळते. कुटुंबाचं वार्षिक उत्पन्न 7.50 लाखांपर्यंत असावं लागतं आणि अर्ज अंगणवाडी सेविकेमार्फत सादर करावा लागतो. पहिलं आणि दुसरं दोन्ही अपत्य मुलगीच असतील तरच लाभ मिळतो आणि तिसरं अपत्य झाल्यास आधीचे लाभ बंद होऊन रक्कम वसूल होते.

याचा निष्कर्ष नेमका काय निघतो?

मित्रांनो मुलींच्या जन्माकडे बघण्याचा समाजाचा दृष्टिकोन बदलण्यासाठी आणि त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्यासाठी माझी कन्या भाग्यश्री योजना खरंच एक महत्त्वाचं पाऊल आहे. आपल्या आजूबाजूला अशी अनेक कुटुंबं असतील ज्यांना या योजनेची माहितीच नसेल आणि त्यामुळे त्यांचा हक्काचा लाभ त्यांच्यापर्यंत पोहोचत नसेल.

आता तुम्ही हे वाचलंत तर तुम्हाला माहित आहे आणि ही तुमची जबाबदारी आहे. तुमच्या आजूबाजूला गावात कुणाला मुलगी असेल त्यांना ही पोस्ट नक्की पाठवा. एखाद्या मुलीच्या भविष्यासाठी तुम्ही कारणीभूत ठराल आणि यापेक्षा मोठं समाधान काय असेल?
नाही, कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र सादर केल्याशिवाय लाभ मंजूर होत नाही.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

Tejaswini Bhosle

मी तेजस्विनी भोसले, माझी exam (Majhiexam.com) ची लेखिका. महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, शिष्यवृत्ती आणि शैक्षणिक माहिती सोप्या मराठीत वाचकांपर्यंत पोहोचवणे हे माझे काम आहे. विविध अधिकृत व सार्वजनिक स्रोतांचा अभ्यास करून, सर्वसामान्य नागरिकांना सहज समजेल अशा भाषेत योजनांची अचूक माहिती देणे, हेच माझे ध्येय आहे.